Kano of Kajak? D.Eijer 1 dec 2011

Veel mensen denken dat een kajak het vaartuig van een Eskimo is. De naam kano wordt over het algemeen gebruikt terwijl men het eigenlijk over een kajak heeft. Hoe is dit ontstaan?

Van oudsher is een kano een open vaartuig en een Kajak was een gesloten vaartuig. Dit houdt in dat de benen van de vaarder of zichtbaar  zijn (kano) of onder het dek steken (kajak). Met deze definitie heet dus het vaartuig dat de meeste mensen een kano noemen dus beslist een kajak. De indianen kano,  zoals die meestal genoemd wordt,  is wel een echte een kano. Het vaartuig is open en de benen van de vaarder zijn zichtbaar.

Maar met de komst van meer moderne vaartuigen is het verschil moeilijker te maken. Zo is er nu een “sit-on kayak” op de markt. Hierbij zit de vaarder op het vaartuig, meer een soort drijflichaam. Maar hierbij zijn de benen wel zichtbaar en zitten zij niet onder een dek. Waarom wordt dit vaartuig dan toch een kajak genoemd?

De keus voor deze naam kan worden verklaard door een ander verschil tussen een kano en een kajak aan te dragen. Bij een kano zit de vaarder op een bankje en steunt daarbij op zijn benen. Bij een kajak zit de vaarder op een zitje op de bodem van de kajak en steken zijn benen voor zich uit. Dit verschil is de reden om de sit-on kayak dus een kajak te noemen. Een bevestiging van de juistheid van deze keuze kan worden verkregen door een derde verschil tussen een kano en een kajak te gebruiken. Bij een kano heeft de vaarder een peddel met 1 blad en bij een kajak heeft de vaarder een peddel met 2 bladen.  Bij de sit-on kajak worden twee bladen gebruikt dus dit klopt met de keus voor de naam kajak.

Maar hoe is nu het algemene gebruik van de naam kano ontstaan? Bij Eskimo’s is de kuip van de kajak hermetisch afgesloten. Dit omdat het vaartuig wordt gebruikt bij de vangst van vis en robben in het poolgebied. Een lekkage kan immers in de poolkou fatale gevolgen hebben. De meeste mensen gebruiken een kajak echter tijdens sport en vrije tijd. Dan is het, in tegenstelling tot in het poolgebied,  meestal mooi en warm weer. De kuip (het instapgat) van de kajak wordt daarom niet afgesloten. Ook worden er voor sport en vrije tijd speciaal kajaks met grotere instapgaten gemaakt om dikkeren en oudere mensen makkelijk te kunnen laten instappen. Hierdoor kreeg de kajak voor de meeste mensen dus het “open” karakter van de kano en daarom wordt hij vaak ook zo genoemd.

Dus nu voor de "kenners" onder jullie: een kano is open, heeft een peddel met 1 blad en een bankje waar je op zit. Alle andere kano’s zijn dus kajaks!